Gornji Bihor, bošnjačka enklava na jugo-zapadu Sandžaka
Bihor
Bihor je oblast u Sandžaku, koja se nalazi na desnoj strani rijeke Lima. Planina Turijak, čija je nadmorska visina 1409 m, odvaja ovu oblast od Rožajske opštine. Granica Bihora se zatim pruža južnom stranom sela Vrbice, obroncima Stenica, te duž rijeke Lješnice i Tifranske klisure, do Bioče i rijeke Lima. Granica dalje ide rijekom Lim, sve do Bijelog Polja, do ušća rijeke Bistrice u Lim. Tu okreće uzvodno rijekom Bistricom, do Đolovske klisure. Nakon Đolovske klisure granica ide vrhovima Kruščice iznad sela Korita, preko planine Mrtvice prema Musinoj jami, a odatle do Turijaka. Na tom prostoru, u Bihorskoj smonici, vijekovima živi čovjek koji je razbio strah od smrti.
Nastanak imena Bihor se pod dosadašnjem saznanjima ne može tačno utvrditi. Međutim, predpostavlja se da je dobio ime po gradu koji je nastao u XIV vijeku a nalazi se u blizini Bioče. Imamo predanje kako je Bihor dobio zapravo po beharu koji ga prekrije u ranim proljetnim danima. Bihor se sastoji od dvije cjeline: Gornjeg i Donjeg Bihora. Gornji Bihor je prostor koji administrativno pripada opštini Berane, a Donji Bihor pripada opštini Bijelo Polje. Centar Gornjeg Bihora je Petnjica, čija je nadmorska visina 704 m.
Bihor je 1455. godine imao 17 sela sa 1640 domaćinstava i 108 udovičkih kuća. Popisom iz 1530-1531.godine u 17 Bihorskih sela uključene su 22 mahale. Od njih su tada 4 bile muslimanske. Broj muslimanskih porodica povećan je sa 297 u 1530. na 531 u 1544. godini, što je predstavljalo povećanje za skoro 80% u vremenu od svega 14. godina. Podaci koji su navedeni govore da je prelaženje na Islam među stanovništvom Bihora bilo dosta intezivno još sredinom 16 vijeka. Taj proces ubrzan dolaskom na ove prostore begovske porodice Hajdarpašić. Selim-paša Hjdarpašić preuzeo je upravu nad Bihorom početkom 17. vijeka. Istraživanja koja su vršili njegovi nasljednici govore da je Selim-paša porijeklom Hercegovac, te da je bio naseljen u Srijemu i da je otuda stigao u Bihor, gde je u selu Raduliće podigao džamiju, a uz nju čitaonicu i neke druge objekte. Ta je džamija pod zaštitom države, inače je u toku drugog svjetskog rata oštećena. Porušio je četnički odred Pavla Đurišića 1943. godine. Džamiju u Radulićima je 1996. godine pokušao da obnovi Rifat Vesković iz Radulića, tada poslanik u Skupštini Crne Gore, ispred Stranke Demokratske Akcije, ali mu tadašnje vlasti obnovu džamije nijesu dozvolile, pod izgovorom "da time iritira komšije pravoslavce i remeti dobre međunacionalne odnose."
Do 1957. godine Petnjica je imala status opštine. Od tada je to prostor sa kojega se vrši raseljavanje stanovništva. U Petnjici postoji džamija koja je, po pričanju starih Petnjičana, stara nešto preko 300. godina. Bila je to prvobitno mala seoska džamija, i po priči mula Beća Muratovića, koji je za Turskog vakta bio imam u njoj, sagrađena je bila od kamena i bila je manja od ove danas. Ova današnja podignuta je iz temelja 1903. godine, velikom akcijom stanovnika Gornjeg Bihora. Godine 1965. zamijenjen je daščani krov, pokrivena je crijepom, a 1969. srušeno je staro drveno munare i dignuto novo od tvrdog materijala cigle i betona. U toku 1970. godine urađena je fasada, a 1975. u njenoj bašti podignuta je kuća za stanovanje imama i kancelarija. Najveća rekonstrukcija je izvršena 1984. godine. Zamijenjena je kompletno drvena konstrukcija. "Donatorstvom i dobrom voljom Mustafe - Mujka (Tufovog) Šabotić rođenog u Tucanju, koji je na privremenom radu u Švajcarsku, godine 2002 skinut je sa džamije krov i patos u međuspratovima tako da je od stare đžamije ostao samo zid. A zid je ojačan armiranim betonskim stubovima i među spratovima ugrađene su betonske ploče. Time je džamija dobila na izgledu i postala tvrđa.
U Bihoru se nalazi varošica Petnjica, koja je centar tog područja. Po pričama starih Bihoraca, Petnjica je dobila ime prije dolaska Turaka na ove prostore, i to po pet njivica koje su se gledajući sa okolnih visova jasno uočavale u dolini. Vremenom tu dolinu nazvaše Pet njivica, a kasnije Petnjica. Petnjica ima površinu od 173 km2. Naselje Petnjica je izgrađeno na zemlju predsjednika opštine Petnjica Šefkije Kršića, kojeg su 1945. godine komunisti strijeljali u Beranama. Poslije njegovog pogubljenja konfiskovali su mu imovinu i sagradili naselje. Vlasnik te zemlje prije Šefkije je bio Idriz Muratović.
Po popisu iz 1991. godine područje Petnjice imalo je 8994 stanovnika od koji su 99% Bošnjaci. Kao što vidite, područje ima veći broj stanovnika od Andrijevice, Žabljaka, Plužina, Šavnika a ima ist broj kao Tivat i Budva. I pored svega toga Petnjica nema status Opštine. u posljednje vrijeme to pitanje je pred svake izbore u Crnoj Gori aktualizirala, da bi predstavnici ili stranke tog kraja posle izbora to zaboravili. Postavlja se pitanje dokle tako i zašto su Bošnjaci Bihora razjedinjeni, da Petnjica dobije status Opštine. Jer tako razjedinjenom Bihoru Vlast Crne Gore uzima olahko glasove. Zbog toga je veliki odliv ili iseljavanje stanovništva Bihora. Bihor ima veoma veliki broj školovanih i obrazovanih ljudi ali koji isključivo gledaju svoje interese ili interese partija kojima pripadaju, a ne interese Bihora i Bihorskog naroda, koji se iz dana u dan iseljava. Onda nam neće biti potrebna opština Petnjica. Sa ukidanjem opštine 1957. godine razvoj ovog kraja je totalno zaustavljen, stanovništvo ovog kraja je totalno zapostavljeno i iz godine u godinu odlazi širom svijeta.
Sela
Azanje, Bare, Bor, Crnče, Dašča Rijeka, Dobrodole, Donja Vrbica, Donje Korito, Donji Ponor, Godočelje, Goduša, Gornja Vrbica, Hazane, Johova Voda, Javorova, Johovice, Kalica, Kruščica, Lagatore, Laze, Lješnica, Murovac, Orahovo, Paljuh, Petnjica, Ponor, Poroče, Radmanci, Savin Bor, Sipanje, Trnavice, Trpezi, Tucanje, Vorbica, Vrševo.
Prezimena u Bihoru
Adrović, Agović, Alibašić, Babić, Babačić, Batilović, Bibuljica, Bošnjak, Brakočević, Cikotić, Ćeman, Čivović, Čilović, Čolović, Duraković, Đukić, Đurašković, Garčević, Goljo, Hajdarpašić, Halilović, Hodžić, Huremović, Idrizović, Ivezić, Javorovac, Kalić, Kočan, Korać, Klica, Kožar, Kršić, Hećo, Herović, Latić, Levaić, Ličina, Ligonja, Ivezić, Luković, Mehović, Muhović, Muratović, Murić, Mirković, Novalić, Osmanović, Palamar, Pačariz, Petrović, Pramenko, Prentić, Pljakić, Radošević, Ramdedović, Ramčilović, Račić, Rastoder, Rujović, Rugovac, Sadiković, Sehratlić, Smailović, Skenderović, Šabotić, Škrijelj, Taraniš, Tiganj, Vukajlović, Vujošević, Zverotić.
izvorna gradja: knjiga Bihor i bratsvo Muratovića u njemu (autor: Zumber Muratović)
Nastanak imena Bihor se pod dosadašnjem saznanjima ne može tačno utvrditi. Međutim, predpostavlja se da je dobio ime po gradu koji je nastao u XIV vijeku a nalazi se u blizini Bioče. Imamo predanje kako je Bihor dobio zapravo po beharu koji ga prekrije u ranim proljetnim danima. Bihor se sastoji od dvije cjeline: Gornjeg i Donjeg Bihora. Gornji Bihor je prostor koji administrativno pripada opštini Berane, a Donji Bihor pripada opštini Bijelo Polje. Centar Gornjeg Bihora je Petnjica, čija je nadmorska visina 704 m.
Bihor je 1455. godine imao 17 sela sa 1640 domaćinstava i 108 udovičkih kuća. Popisom iz 1530-1531.godine u 17 Bihorskih sela uključene su 22 mahale. Od njih su tada 4 bile muslimanske. Broj muslimanskih porodica povećan je sa 297 u 1530. na 531 u 1544. godini, što je predstavljalo povećanje za skoro 80% u vremenu od svega 14. godina. Podaci koji su navedeni govore da je prelaženje na Islam među stanovništvom Bihora bilo dosta intezivno još sredinom 16 vijeka. Taj proces ubrzan dolaskom na ove prostore begovske porodice Hajdarpašić. Selim-paša Hjdarpašić preuzeo je upravu nad Bihorom početkom 17. vijeka. Istraživanja koja su vršili njegovi nasljednici govore da je Selim-paša porijeklom Hercegovac, te da je bio naseljen u Srijemu i da je otuda stigao u Bihor, gde je u selu Raduliće podigao džamiju, a uz nju čitaonicu i neke druge objekte. Ta je džamija pod zaštitom države, inače je u toku drugog svjetskog rata oštećena. Porušio je četnički odred Pavla Đurišića 1943. godine. Džamiju u Radulićima je 1996. godine pokušao da obnovi Rifat Vesković iz Radulića, tada poslanik u Skupštini Crne Gore, ispred Stranke Demokratske Akcije, ali mu tadašnje vlasti obnovu džamije nijesu dozvolile, pod izgovorom "da time iritira komšije pravoslavce i remeti dobre međunacionalne odnose."
Do 1957. godine Petnjica je imala status opštine. Od tada je to prostor sa kojega se vrši raseljavanje stanovništva. U Petnjici postoji džamija koja je, po pričanju starih Petnjičana, stara nešto preko 300. godina. Bila je to prvobitno mala seoska džamija, i po priči mula Beća Muratovića, koji je za Turskog vakta bio imam u njoj, sagrađena je bila od kamena i bila je manja od ove danas. Ova današnja podignuta je iz temelja 1903. godine, velikom akcijom stanovnika Gornjeg Bihora. Godine 1965. zamijenjen je daščani krov, pokrivena je crijepom, a 1969. srušeno je staro drveno munare i dignuto novo od tvrdog materijala cigle i betona. U toku 1970. godine urađena je fasada, a 1975. u njenoj bašti podignuta je kuća za stanovanje imama i kancelarija. Najveća rekonstrukcija je izvršena 1984. godine. Zamijenjena je kompletno drvena konstrukcija. "Donatorstvom i dobrom voljom Mustafe - Mujka (Tufovog) Šabotić rođenog u Tucanju, koji je na privremenom radu u Švajcarsku, godine 2002 skinut je sa džamije krov i patos u međuspratovima tako da je od stare đžamije ostao samo zid. A zid je ojačan armiranim betonskim stubovima i među spratovima ugrađene su betonske ploče. Time je džamija dobila na izgledu i postala tvrđa.
U Bihoru se nalazi varošica Petnjica, koja je centar tog područja. Po pričama starih Bihoraca, Petnjica je dobila ime prije dolaska Turaka na ove prostore, i to po pet njivica koje su se gledajući sa okolnih visova jasno uočavale u dolini. Vremenom tu dolinu nazvaše Pet njivica, a kasnije Petnjica. Petnjica ima površinu od 173 km2. Naselje Petnjica je izgrađeno na zemlju predsjednika opštine Petnjica Šefkije Kršića, kojeg su 1945. godine komunisti strijeljali u Beranama. Poslije njegovog pogubljenja konfiskovali su mu imovinu i sagradili naselje. Vlasnik te zemlje prije Šefkije je bio Idriz Muratović.
Po popisu iz 1991. godine područje Petnjice imalo je 8994 stanovnika od koji su 99% Bošnjaci. Kao što vidite, područje ima veći broj stanovnika od Andrijevice, Žabljaka, Plužina, Šavnika a ima ist broj kao Tivat i Budva. I pored svega toga Petnjica nema status Opštine. u posljednje vrijeme to pitanje je pred svake izbore u Crnoj Gori aktualizirala, da bi predstavnici ili stranke tog kraja posle izbora to zaboravili. Postavlja se pitanje dokle tako i zašto su Bošnjaci Bihora razjedinjeni, da Petnjica dobije status Opštine. Jer tako razjedinjenom Bihoru Vlast Crne Gore uzima olahko glasove. Zbog toga je veliki odliv ili iseljavanje stanovništva Bihora. Bihor ima veoma veliki broj školovanih i obrazovanih ljudi ali koji isključivo gledaju svoje interese ili interese partija kojima pripadaju, a ne interese Bihora i Bihorskog naroda, koji se iz dana u dan iseljava. Onda nam neće biti potrebna opština Petnjica. Sa ukidanjem opštine 1957. godine razvoj ovog kraja je totalno zaustavljen, stanovništvo ovog kraja je totalno zapostavljeno i iz godine u godinu odlazi širom svijeta.
Sela
Azanje, Bare, Bor, Crnče, Dašča Rijeka, Dobrodole, Donja Vrbica, Donje Korito, Donji Ponor, Godočelje, Goduša, Gornja Vrbica, Hazane, Johova Voda, Javorova, Johovice, Kalica, Kruščica, Lagatore, Laze, Lješnica, Murovac, Orahovo, Paljuh, Petnjica, Ponor, Poroče, Radmanci, Savin Bor, Sipanje, Trnavice, Trpezi, Tucanje, Vorbica, Vrševo.
Prezimena u Bihoru
Adrović, Agović, Alibašić, Babić, Babačić, Batilović, Bibuljica, Bošnjak, Brakočević, Cikotić, Ćeman, Čivović, Čilović, Čolović, Duraković, Đukić, Đurašković, Garčević, Goljo, Hajdarpašić, Halilović, Hodžić, Huremović, Idrizović, Ivezić, Javorovac, Kalić, Kočan, Korać, Klica, Kožar, Kršić, Hećo, Herović, Latić, Levaić, Ličina, Ligonja, Ivezić, Luković, Mehović, Muhović, Muratović, Murić, Mirković, Novalić, Osmanović, Palamar, Pačariz, Petrović, Pramenko, Prentić, Pljakić, Radošević, Ramdedović, Ramčilović, Račić, Rastoder, Rujović, Rugovac, Sadiković, Sehratlić, Smailović, Skenderović, Šabotić, Škrijelj, Taraniš, Tiganj, Vukajlović, Vujošević, Zverotić.
izvorna gradja: knjiga Bihor i bratsvo Muratovića u njemu (autor: Zumber Muratović)
© 2009 Created by Senad on Ning. Create a Ning Network!
